Kamienie naturalne

Kamień naturalny

stosowany był przez człowieka w budownictwie oraz do produkcji przedmiotów użytkowych np. narzędzi lub ozdób, od najstarszych czasów, co potwierdzają liczne zabytki muzealne oraz architektoniczne. Dzięki niezwykłej trwałości kamienia jako surowca budowlanego, wiele z nich możemy podziwiać aż do dnia dzisiejszego np. w Rzymie lub w większości innych historycznych miast. W chwili obecnej, wysokie koszty obróbki sprawiły że kamień naturalny jako element konstrukcyjny został stopniowo wyparty przez stal i beton, ale nadal jest on niezwykle ceniony jako materiał do dekoracji i wykańczania wnętrz. Łatwość z jaką poddaje się obróbce sprawia że jest on uniwersalny i można nadać mu dowolny, zgodny z naszymi preferencjami charakter, a także wykorzystać go na bardzo wiele sposobów – nadaje się zarówno na podłogi, elewacje, schody, kominki jak i blaty kuchenne lub murki ogrodowe. Podejmując decyzję co do wyboru rodzaju kamienia naturalnego nie należy jednak kierować się jedynie względami estetycznymi. Bardzo ważnym czynnikiem, który trzeba wziąć pod uwagę są jego właściwości głównie nasiąkliwość, podatność na uszkodzenia (ścieralność), twardość, łatwość z jaką poddaje się obróbce, odporność na działanie kwasów itp. To właśnie te cechy sprawiają że poszczególne rodzaje kamienia naturalnego lepiej sprawdzają się w określonych miejscach niż inne, np. granit, który jest odporny na ścieranie i wilgoć doskonale sprawdza się jako materiał na nawierzchnie, natomiast marmur ze względu na swoją nasiąkliwość nie jest idealnym materiałem na blaty kuchenne.

W starożytnych budowlach najczęściej i nachętniej były używane kamienie miękkie – łatwo poddające się obróbce np. marmury, trawertyny, piaskowce, wapienie. Postęp technologiczny w dziedzinie obróbki kamienia (szczególnie w XX wieku) pozwolił na nowe zastosowania i powszechność użycia w różnych dziedzinach życia nawet najtwardszych kamieni. Obecnie nie ma problemów technologicznych z cięciem i szlifowaniem nawet najtwardszych kamieni takich jak granity. Ze względu na niską nasiąkliwość oraz wysokie parametry fizyko-mechaniczne granity stanowią bardzo trwały i odporny na warunki atmosferyczne i eksplatację materiał budowlany. Ma to szczególne znaczenie przy ich zastosowaniach na zewnątrz budynków w naszej strefie klinatycznej, gdzie narażone są na działanie dużych różnic temperatur (szczególnie ujemnych). Duże znaczenie ma również mała nasiąkliwość granitów, co powoduje, że wraz z wilgocią zabrudzenia nie wnikają w strukturę kamienia. Kamienie o dużej nasiąkliwości często wraz z wilgocią pochłaniają brud w swoją strukturę – doskonale widac to na starożytnych budowlach i rzeźbach, których nie da się obecnie doczyścić i mają na ogół kolory buro-szare znacznie (różniące się od ich pierwotnego wyglądu).
W chwili obecnej na polskim rynku występuje bardzo dużo odmian kamienia naturalnego, który dobrze sprawdza się w naszych warunkach klimatycznych i nadaje się do stosowania na zewnątrz lub wewnątrz. Dodatkowo kamień naturalny występuje w postaci gotowych płytek o różnych rozmiarach, może być także docinany na wymiar oraz wykończony na wiele sposobów – piaskowany, płomieniowany, polerowany, matowiony, drapany itp. Sposób wykończenia danego surowca jest często dyktowany funkcją jaką ma on pełnić np. polerowanie ułatwia sprzątanie a groszkowanie lub płomieniowanie nadaje podłodze cechy antypoślizgowe.

Związki krzemu stanowią główny składnik skał (zawartość czystego krzemu w skorupie ziemskiej stanowi ok 28% jej masy). Najczęstszą formą występowania krzemu w skałach jest ditlenek krzemu SiO2 powszechnie zwany krzemionką – ma postać bezwodnika kwasowego. Krzemionka stopiona z wodorotlenkami lub węglanami litowców występuje pod nazwą krzemianów. Krzemionka może występować też w formie czystej w postaci krystalicznej (np. kwarc, krystobalit, trydymit) lub w formie bezpostaciowej (np. chalcedon, opal). Jednym z głównych składników skał jest kwarc.

W zależności od pochodzenia geologicznego i składu chemicznego skały mają rożne cechy fizyko-chemiczne oraz wygląd – w podstawowym zarysie możemy je podzielić:

 Granit

Magmowa skała głębinowa, składająca się w przeważającej części z kwarcu z domieszką miki lub skaleni

 Marmur

Skała metamorficzna zbudowana z wapienia i dolomitu 

 Onyx

Skała warstwowa półszlachetna zbudowana głównie z aragonitu lub kalcytu. 

 Trawertyn

Skała osadowa składająca się głównie z aragonitu i kalcytu, o mocno porowatej strukturze, charakteryzująca się ciepłą barwą w różnych odcieniach czerwieni, bieli, brązu, beżu 

 Piaskowiec

Skała okruchowa osadowa o bardzo zróżnicowanym składzie i  właściwościach takich jak kolor, struktura, twardość, które zależne są od miejsca formowania 

 Wapień

Skała węglanowa osadowa składająca się głównie z aragonitu lub kalcytu z domieszkami takimi jak okruchy skalne, minerały (dolomit, krzemionka) lub szczątki organiczne 

 Łupek

Skała osadowa składająca się głównie z mułów, iłów oraz substancji pylastych, powstała na skutek procesów sedymentacyjnych zachodzących na dnie zbiorników wodnych 

Mimo iż kamień naturalny jest bardzo trwałym surowcem, dzięki stosowaniu odpowiednich preparatów oraz przygotowaniu jego nawierzchni do konserwacji, można wydobyć i podkreślić jego urodę oraz sprawić że będzie nam służył wiele lat. Zabrudzenia usuwa się za pomocą łagodnych detergentów, dobranych do rodzaju surowca, a większość dużych marketów budowlanych i sklepów z materiałami budowlanymi posiada także duży wybór środków do pielęgnacji, konserwacji i nabłyszczania różnego rodzaju nawierzchni z kamienia naturalnego. W ofercie są również produkty do napraw i uzupełniania ubytków.

Kamień naturalny w ogrodzie

Kamień naturalny w ogrodzie od dawna cieszy się wielkim powodzeniem. Odpowiednio zastosowany surowiec podkreśla urodę roślin oraz zapewnia wieloletnie i komfortowe użytkowanie ogrodu, dlatego też warto przed podjęciem decyzji należy zwrócić uwagę na jego właściwości zwłaszcza mrozoodporność, nasiąkliwość i odporność na ścieranie i uszkodzenia mechaniczne. Oprócz opisanych wcześniej surowców takich jak marmur, piaskowiec lub granit mamy do czynienia z kilkoma dodatkowymi rodzajami:

Porfir

wulkaniczna skała magmowa o dużej odporności na ścieranie, mrozoodporności, wyraźnej strukturze oraz zróżnicowanej kolorystyce – występuje w odcieniach szarości, brązu, czerwieni. Chętnie stosowana do budowania murków, oczek wodnych oraz utwardzania nawierzchni.

Kwarcyt

wytrzymała i twarda skała metamorficzna w odcieniach żółci, szarości, brązu oraz czerwieni. Chętnie stosowana w oczkach wodnych i skalniakach oraz do budowy murków i ogrodzeń.

Sjenit

wylewna skała magmowa charakteryzująca się dużą odpornością na ścieranie i mrozoodpornością, stąd jej częste wykorzystanie do utwardzania nawierzchni.

Bazalt

twarda, lita skała wylewna o charakterystycznej ciemnej barwie, chętnie stosowana do utwardzania nawierzchni lub budowy ścieżek.

Kamień polny

tzw. otoczak charakteryzujący się dużym zróżnicowaniem kształtów, kolorów oraz cech fizyko-chemicznych. Jest chętnie wykorzystywany w ogrodnictwie np. do budowy murków, ogrodzeń, oczek wodnych, skalniaków lub ścieżek.

Gnejs

skała metamorficzna charakteryzujące się dość niską trwałością oraz zróżnicowaną kolorystyką – występuje w różnych odcieniach czerwieni, brązu oraz szarości.

Serpentynit

skała metamorficzna w odcieniach czerwieni, zieleni oraz żółci, o dużej odporności na ścieranie oraz twardości co sprawia, że chętnie jest stosowana do utwardzania nawierzchni.

Promieniowanie radioaktywne granitu

Granit podobnie jak większość naszego otoczenia wykazuje radioaktywność – niektóre gatunki tylko ledwo przewyższają tło naturalne, inne zaś potrafią przekroczyć je znacznie. Radioaktywność granitu zależy od jego składu mineralnego i jest ściśle związana z miejscem wydobycia.

Dlatego każdy dobry i uczciwy sprzedawca granitu powinien informować klientów o jego radioaktywności i położeniu złoża. Granity o radioaktywności zbliżonej do naturalnego tła promieniowania mogą być stosowane wewnątrz pomieszczeń jako bezpieczne dla zdrowia ludzi. Inne mogą być tylko stosowane za zewnątrz i należy o tym informować klientów.

Co do radioaktywności skał istnieją co prawda odmienne teorie i taką przytaczamy też:

– obszary położone na podłożu granitowym mogą wykazywać znacznie podniesione tło promieniowania nie zauważa się tam jednak zwiększonej zachorowalności na choroby nowotworowe, a ludzie zamieszkujący te obszary często wykazują się długowiecznością (próbuje to tłumaczyć teoria hormezy radiacyjnej).